(co-author:) Wzrost aktywności Rosji w Europie Środkowej – implikacje dla Polski. In: Biuletyn (PISM), no 16 (356), 03.03.2006, p. 1613-1614.

Please download to get full document.

View again

of 2
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Similar Documents
Information Report
Category:

Products & Services

Published:

Views: 7 | Pages: 2

Extension: PDF | Download: 0

Share
Description
(co-author:) Wzrost aktywności Rosji w Europie Środkowej – implikacje dla Polski. In: Biuletyn (PISM), no 16 (356), 03.03.2006, p. 1613-1614.
Tags
Transcript
    BIURO BADA  Ń   I ANALIZ    BIULETYN   nr 16 (356) •  3 marca 2006 •  © PISM Redakcja: S ł awomir D ę bski (redaktor naczelny), Adam Eberhardt, Maciej Krzysztofowicz, Ł ukasz Kulesa, Emil Pietras (sekretarz Redakcji), Edyta Posel-Cz ęś cik Wzrost aktywno ś ci Rosji w Europie Ś rodkowej – implikacje dla Polski  Adam Eberhardt, Mateusz Gniazdowski Rosja podj  ęł  a w Europie Ś rodkowej dzia ł  ania obliczone na odbudow  ę  wizerunku wiarygodnego dostawcy surowców energetycznych. Oferuj  ą  c Republice Czeskiej, S ł  owacji i W  ę grom korzy  ś ci p ł  yn ą  ce z rozwijania wspó ł   pracy gospodarczej i wykonuj  ą  c pojednawcze gesty Rosja zaakcentowa ł  a, ż  e jest w stanie rozwija ć   partnersk  ą   wspó ł   prac  ę  z pa ń stwami by  ł  ego bloku sowieckiego, o ile nie b ę d  ą   one  podejmowa ć   antyrosyjskich przedsi  ę wzi  ęć   na Ukrainie i Bia ł  orusi oraz podnosi  ć   kwestii zwi  ą  zanych z prawn ą   odpowiedzialno ś ci  ą   Rosji za dzia ł  ania ZSRR. Konflikt gazowy z Ukrain ą   w styczniu br. podwa ż y ł  wiarygodno ść  mi ę dzynarodow ą   Rosji. Wstrzymanie dostaw gazu dla odbiorców ukrai ń skich w wielu pa ń stwach wywo ł a ł o obawy zwi ą  zane z uwik ł aniem wspó ł pracy energetycznej z Rosj ą   w komplikacje natury politycznej. Nasili ł y si ę  g ł osy nawo ł uj ą  ce do podj ę cia prac nad wspóln ą   polityk ą   energe-tyczn ą   UE oraz przestrzegaj ą  ce przed zbytnim uzale ż nieniem od Rosji. Ze wzgl ę du na wy ż szy stopie ń  zale ż no ś ci od rosyjskiego surowca oraz do ś wiadczenia historyczne obawy te najsilniej artyku ł owano w cz ęś ci nowych pa ń stw cz ł onkowskich Unii. W ł adimir Putin podczas wizyt w Budapeszcie (28 lutego) i Pradze (1–2 marca) podj ął  prób ę  przezwyci ęż enia niekorzystnych dla Rosji tendencji. By ł y to pierwsze od 13 lat wizyty prezydenta Federacji Rosyjskiej w tych pa ń stwach. Podczas nich strony zgodnie podkre ś la ł y, ż e wzajemne stosunki s ą   bezproblemowe. Równolegle nast ą  pi ł o o ż ywienie stosunków s ł owacko-rosyjskich, czego wyrazem by ł y rokowania w Bratys ł awie komisji mi ę dzyrz ą  dowej (20–21 lutego), zwie ń czone podpisaniem memorandum o wspó ł pracy gospodarczej (rok wcze ś niej wizyt ę  w Bratys ł awie z ł o ż y ł  prezydent Putin w zwi ą  zku ze szczytem ameryka ń sko-rosyjskim). Wspólne interesy. Republika Czeska, S ł owacja i W ę gry podkre ś laj ą   pragmatyczne podej ś cie do stosunków bilateralnych z Rosj ą  . Istniej ą   wprawdzie rozbie ż no ś ci w pogl ą  dach na niektóre kwestie (dotycz ą  ce g ł ównie przestrze-gania praw cz ł owieka), ale nie s ą   stanowi ą   one przeszkody we wspó ł pracy gospodarczej, która zdominowa ł a rozmowy. Wszystkim trzem pa ń stwom zale ż y na stabilnych dostawach ropy i gazu ziemnego. Rosja zapewni ł a stron ę  czesk ą  , ż e umowy o dostawach gazu do Republiki Czeskiej (obecna wyga ś nie w 2013 r.) zostan ą   przed ł u ż one i b ę d ą   dla Cze-chów korzystne. Tak ż e S ł owacja, która odgrywa istotn ą   rol ę  w tranzycie rosyjskich surowców do Europy Zachodniej, podkre ś la, ż e wspó ł praca z Rosj ą   mo ż e jej zapewni ć  stabilno ść  i bezpiecze ń stwo dostaw. Nie bez znaczenia jest to, ż e ze wzgl ę du na rozmiary dostaw surowcowych bilans handlowy z Rosj ą   jest dla tych pa ń stw niekorzystny. Rosja zaoferowa ł a im wspó ł prac ę  w dziedzinie przemys ł u i energetyki, mo ż liwo ść  wej ś cia na rynek rosyjski, rozwój handlu i wzajemne wsparcie inwestycji. Ze wzgl ę du na uwarunkowania licencyjne pa ń stwom tym zale ż y tak ż e na wspó ł pracy z rosyjskimi producentami modernizowanego uzbrojenia. Na W ę grzech i w Republice Czeskiej rosyjskie przedsi ę biorstwa chc ą   bra ć  udzia ł  w budowie podziemnych zbiorników gazu, na S ł owacji uczestni-czy ć  w rozbudowie elektrowni j ą  drowej Mochovce. Rozmowy we wszystkich stolicach by ł y rzeczowe i opiera ł y si ę  na wcze ś niej wypracowanych podstawach. Przyk ł adowo w przypadku Republiki Czeskiej umow ę  o wspó ł pracy gospodarczej podpisano ju ż  w kwietniu ubieg ł ego roku, uregulowano wówczas tak ż e sporn ą   kwesti ę  rosyjskiego d ł ugu, a do strategii realizacji czeskich interesów  1614 Polski Instytut Spraw Mi ę dzynarodowych ul. Warecka 1a, 00-950 Warszawa, tel. 0 22 556 80 00, fax 0 22 556 80 99, sekretarz-biuletyn@pism.pl w stosunkach z Rosj ą   wpisano zmniejszenie deficytu w handlu zagranicznym. Czeskie firmy w ostatnich miesi ą  cach podpisa ł y w Rosji korzystne kontrakty (np. na modernizacj ę  17 cementowni). Wed ł ug Putina czeskie przedsi ę biorstwa mog ą   wzmocni ć  sw ą   obecno ść  w Rosji. Warto ść  projektów, w których mog ł yby uczestniczy ć , Putin oceni ł  na 2 mld USD (np. modernizacja petersburskiego metra). Gestem rosyjskiego prezydenta by ł o uznanie odpowiedzialno ś ci moralnej Rosji za st ł umienie powstania w Budapeszcie w 1956 r. i inwazj ę  wojsk Uk ł adu Warszawskiego na Czechos ł owacj ę  w 1968 r. Na W ę grzech deklara-cjom tym towarzyszy ł a atmosfera pojednania. Prezydenci W ę gier i Republiki Czeskiej przyznali, ż e nie dostrzegaj ą   prawnej odpowiedzialno ś ci Rosji za sowieckie agresje. Ogranicza to mo ż liwo ś ci Polski, wspieranej przez pa ń stwa ba ł tyckie, do przemawiania w sprawach dotycz ą  cych historii w imieniu pa ń stw do ś wiadczonych przez komunizm. Rosyjskie cele strategiczne. Dzia ł ania Rosji nale ż y postrzega ć  w szerszym kontek ś cie interesów rosyjskich. Wi ę k-sze zaanga ż owanie cz ęś ci pa ń stw regionu we wspólne projekty energetyczne oraz wyra ź ne gesty polityczne maj ą   s ł u ż y ć  uzyskaniu ich przychylno ś ci, wzgl ę dnie wyrozumia ł o ś ci, wobec polityki rosyjskiej. Istotnym dla Rosji elementem b ę dzie, obok kwestii energetycznych, stosunek pa ń stw ś rodkowoeuropejskich do rosyjskiej polityki na obszarze poso-wieckim, g ł ównie wobec Bia ł orusi i Ukrainy. Dzia ł ania te zmierzaj ą   do dalszego os ł abienia spoisto ś ci Grupy Wyszeh-radzkiej. Oceniaj ą  c ś rodkowoeuropejskie wizyty Putina nale ż y zwróci ć  uwag ę  na globalne interesy Rosji w sferze energetycz-nej. W ę gry zawar  ł y z Rosj ą   porozumienia, które przewiduj ą   strategiczn ą   rol ę  tego pa ń stwa w procesie dywersyfikacji dróg dostaw surowcowych z Rosji do Europy. Putin omawia ł  perspektyw ę  przed ł u ż enia B łę kitnego Potoku  – gazoci ą  gu prowadz ą  cego z Rosji po dnie Morza Czarnego do Turcji. Mia ł by on prowadzi ć  przez Ba ł kany do W ę gier, co s ł u ż y ł oby zwi ę kszeniu udzia ł u Gazpromu w rynku energetycznym tych pa ń stw. Jest to swoista mutacja propozycji budowy gazo-ci ą  gu Nabucco , która zwi ę kszy ł aby (a nie zmniejszy ł a, jak si ę  planuje) znaczenie Rosji jako dostawcy surowca do Europy (zamiast transportowa ć  gaz z Bliskiego Wschodu, wzgl ę dnie Iranu, t ą   sam ą   tras ą   by ł by t ł oczony gaz rosyjski). Realizacja tego projektu by ł aby równie ż  kolejnym, po gazoci ą  gu pó ł nocnoeuropejskim, sposobem na omini ę cie ukrai ń -skich sieci tranzytowych, co w przysz ł o ś ci mia ł oby s ł u ż y ć  rozszerzaniu tam rosyjskich wp ł ywów. Wizyty delegacji rosyjskich w Pradze, Budapeszcie i Bratys ł awie, potwierdzaj ą  c polityczn ą   wol ę  i du ż e mo ż liwo ś ci rozwijania wspó ł pracy gospodarczej z Rosj ą  , zmniejszy ł y zainteresowanie tych pa ń stw kosztown ą   dywersyfikacj ą   zaso-bów energetycznych. Zbli ż enie w stosunkach z tymi pa ń stwami w kwestiach energetycznych Rosja wykorzysta do potwierdzenia, ż e znajduje poparcie dla koncepcji kompleksowych rozwi ą  za ń  problemu bezpiecze ń stwa energetyczne-go, któr  ą   zamierza przedstawi ć  na forum G8. Implikacje dla Polski.  Wizyty Putina wydaj ą   si ę  potwierdza ć , ż e w ostatnich miesi ą  cach polityka Rosji wobec regio-nu ś rodkowoeuropejskiego uleg ł a ewolucji. Od pocz ą  tku lat dziewi ęć dziesi ą  tych pa ń stwa regionu pozostawa ł y na ubo-czu zainteresowania polityki rosyjskiej. Dominowa ł a tendencja do rozstrzygania kwestii dotycz ą  cych by ł ych pa ń stw satelickich z partnerami zachodnimi. Polityka ta by ł a zasadniczo ma ł o skuteczna, na co wskazuje cho ć by rozszerzenie NATO. Tym bardziej nie rokuje ona powodzenia po rozszerzeniu UE do 25 pa ń stw. Ż eby zapewni ć  realizacj ę  swej polityki Rosja potrzebuje sojuszników, a co najmniej ż yczliwych partnerów, nie tylko w ś ród Niemiec, Francji czy W ł och, ale równie ż  w grupie mniejszych cz ł onków Unii.   Intensyfikacja wspó ł pracy Rosji z Republik ą   Czesk ą  , W ę grami i S ł owacj ą   jest korzystna dla Rosji nie tylko w kontek- ś cie polityki unijnej, ale równie ż  regionalnej.   Sprzyja uwidacznianiu si ę  w Europie Ś rodkowej ró ż nic zda ń  w kwestiach polityki wobec wschodniego s ą  siedztwa.   Os ł abia polskie d ąż enia do wci ą  gania pa ń stw Grupy Wyszehradzkiej we wspieranie proeuropejskich aspiracji Ukrainy oraz tendencji demokratycznych na Bia ł orusi. Mo ż e prowadzi ć  tak ż e do zwi ę kszenia presji na pa ń stwa ba ł tyckie, które z wi ę kszymi zastrze ż eniami odnosz ą   si ę  wobec poszczególnych elementów polityki rosyjskiej (problem granic, po ł o ż enie mniejszo ś ci rosyjskiej, wspó ł praca energetyczna, historia).   Nale ż y jednak podkre ś li ć , ż e strategia rosyjska obejmuje gotowo ść  poprawy stosunków z Polsk ą  .   Sygna ł em tego by ł a przychylna wobec naszego kraju wypowied ź  prezydenta Putina w styczniu br. oraz wizyta jego przedstawiciela Siergieja Jastr  ż embskiego w Warszawie (zosta ł  on przyj ę ty przez Prezydenta RP, odby ł y si ę  tak ż e rozmowy w MSZ oraz spotkanie eksperckie w PISM). Polska stawiana jest wi ę c przed alternatyw ą   – w coraz wi ę kszym osamotnieniu zabiega ć  o w ł asn ą   wizj ę  polityki wo-bec Rosji, albo po latach och ł odzenia wykorzysta ć  okazj ę  do poprawy relacji kosztem znacz ą  cych ust ę pstw, zw ł aszcza w zakresie wspierania prozachodnich tendencji na Ukrainie i na Bia ł orusi oraz podnoszenia kwestii odpowiedzialno ś ci Rosji za dzia ł ania ZSRR.
Recommended
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks
SAVE OUR EARTH

We need your sign to support Project to invent "SMART AND CONTROLLABLE REFLECTIVE BALLOONS" to cover the Sun and Save Our Earth.

More details...

Sign Now!

We are very appreciated for your Prompt Action!

x